Μόνο θλίψη μπορεί να προκαλέσει η εικόνα της ανάπλασης της χερσαίας ζώνης της πόλης μας, δηλαδή της παραλίας, η οποία ολοκληρώνεται.
Μέχρι σήμερα ο Ο.Λ.Κ., ο οποίος είναι ο κύριος υπεύθυνος της κατάστασης αυτής, δεν είχε πραγματοποιήσει στην περιοχή δικαιοδοσίας του, που είναι ο χώρος του λιμανιού και όλη η παραλιακή ζώνη μέχρι την ιχθυόσκαλα, το παραμικρό. Η εικόνα του λιμανιού ήταν και είναι άσχημη. Τα άθλια W.C., οι παραδοσιακές βρύσες και τα διάφορα εμπόδια εκεί γύρω κατατμίζουν επί χρόνια τώρα το κεντρικότερο σημείο της παραλίας μας. Ξαφνικά όμως θυμήθηκαν ότι κάτι πρέπει να γίνει, γιατί κάποια χρήματα έπρεπε να απορροφηθούν.
Από το αποτέλεσμα δυστυχώς φαίνεται ότι κανείς από τους υπεύθυνους δεν αντιλαμβάνεται ότι είναι προσωρινοί, μη αιρετοί εκπρόσωποι όλων υμών, και ότι ο δημόσιος χώρος δεν ανήκει σε κανέναν χωριστά, ανήκει σε όλους μας.
Χωρίς οργάνωση συνολική, χωρίς σωστό σχεδιασμό, χωρίς καμιά διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς, και κυρίως με το Δήμο, οδηγηθήκαμε, ως φυσική συνέπεια, σε αυτή την άσχημη εικόνα της παραλίας. Τόσο άσχημη, ώστε να καταλήξουμε να λέμε «καλύτερα ήταν πριν».
Στο δια ταύτα λοιπόν: είχαμε μέχρι τώρα μια παραλιακή ζώνη ανοιχτή, ελεύθερη, η οποία ήταν και η «μόνη ΒΟΛΤΑ των πεζών». Μια «βόλτα» η οποία αυθαίρετα πετσοκόφτηκε.
Δύο είναι τα χαρακτηριστικά του ατυχούς αυτού σχεδιασμού:
Πρώτον, η χρήση του: Ο χώρος κατακερματίστηκε, αφήνοντας διαδρόμους από δω ή από κει, από μεγάλα επιμήκη παρτέρια. Δίπλα στη θάλασσα ίσως είναι το μόνο σημείο της πόλης όπου το πράσινο των παρτεριών δεν είναι απαραίτητο. Αντίθετα απαραίτητος ήταν ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ , που τώρα δεν υπάρχει.
Δεύτερον, η αισθητική του σχεδιασμού: απαράδεκτα, «ζιγκζακωτά» παρτέρια με παραδοσιακούς κυβόλιθους διαμορφωμένα, πάνω στο άσπρο σκαπιτσαριστό μάρμαρο. Τα υλικά φυσικά είναι ασύνδετα μεταξύ τους, αλλά και το άσπρο μάρμαρο πολύ γρήγορα θα βρωμίσει και το αποτέλεσμα θα είναι άθλιο.
Προκύπτει λοιπόν ότι κάποιοι εμπνεύστηκαν ΜΟΝΟΙ τους πρόχειρα, χωρίς σοβαρό σχεδιασμό και διαβούλευση, και υλοποίησαν αυτή την πραγματικότητα. Ο Δήμος πού ήταν; Είχε ενημερωθεί για το τι επρόκειτο να συμβεί; Είχε γνώμη; Ευθύνη λοιπόν φέρει και η Δημοτική Αρχή, γιατί δεν διεκδίκησε να ενημερώνεται και να έχει λόγο για τα τεκταινόμενα στη χερσαία ζώνη του λιμανιού, η οποία δεν εξαντλείται σε αυτό μόνο το κομμάτι παρέμβασης, αλλά σε όλο το θαλάσσιο μέτωπο της πόλης. Και έπεται συνέχεια. Διότι γνωρίζουμε την ύπαρξη ενός MASTER PLAN το οποίο προβλέπει πιθανώς πολλά και διάφορα. Ο Δήμος λοιπόν οφείλει να ενημερώνεται εγκαίρως και να εγκρίνει και αυτός το σχεδιασμό. Διότι η παραλιακή ζώνη είναι συνέχεια της πόλης και όχι ένα ξεκομμένο κομμάτι της. Φυσικά είναι και η καλύτερη περιοχή, οπότε κακώς τη διαχείρισή της την έχει ο Ο.Λ.Κ. Πρέπει να προσπαθήσει ο Δήμος να την αποκτήσει. Ξέρουμε ότι κάποιες πόλεις έχουν καταφέρει να το κάνουν. Κάποιες άλλες προσπαθούν. Εμείς εδώ στην Καβάλα τι; Ζητάμε από το Δήμο να μας ενημερώσει σχετικά.
Και φυσικά υπάρχει και το ΤΕΕ, που είναι ο τεχνικός σύμβουλος του κράτους, και άλλοι τεχνικοί φορείς οι οποίοι θα έπρεπε να ενημερώνονται, πριν την τελική έγκριση των μελετών, αλλά οπωσδήποτε όταν σχεδιάζονται διάφορα από τον Ο.Λ.Κ. Συγκεκριμένα γι’ αυτή την παρέμβαση, απ’ ότι ξέρουμε, δεν είχε ιδέα κανένας φορέας.
Η παρουσία στο Δ.Σ. του Ο.Λ.Κ. ενός εκπροσώπου του Δήμου και ενός της Νομαρχίας δε διασφαλίζουν καμιά διαβούλευση. Αντίθετα δημιουργούν άλλοθι, ώστε να διαχειρίζεται ο Ο.Λ.Κ., όπως αυτός κρίνει, το φιλέτο της πόλης.
Πού είναι η αξία της δημόσιας ζωής και της λειτουργίας της πόλης; Ποιος νοιάζεται γι’ αυτές τις τόσο σημαντικές για την ποιότητα της ζωής μας έννοιες; Όμως όποιος διαχειρίζεται ζητήματα που αφορούν την πόλη πρέπει να είναι ενημερωμένος και προσεκτικός. Διότι οι δημόσιοι χώροι πρέπει να είναι ωραίοι, για να τους χαίρονται οι κάτοικοι, να τους ζουν και να αυξάνεται η κοινωνική ζωή σ’ αυτούς. Όλοι λοιπόν οι φορείς που ασχολούνται με τους δημόσιους χώρους (όταν ασχολούνται!!) οφείλουν να έχουν ως στόχο την ποιότητα του σχεδιασμού τους, πρέπει να οραματίζονται, να διαβουλεύονται με την κοινωνία και μετά να σχεδιάζουν σωστά.
Η άποψη ότι οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί είναι χρονοβόροι είναι μια τεράστια δικαιολογία. Όταν τα πράγματα δεν κινούνται επί δεκαετίες, δε γίνεται ξαφνικά, επειδή βρίσκονται χρήματα τα οποία πρέπει να απορροφηθούν σύντομα, να δημιουργούμε προχειρότητες και ασχήμιες, οι οποίες θα μείνουν για δεκαετίες πάλι στην πόλη. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προείπαμε, η παραλία ήταν καλύτερη πριν τη νέα εφαρμογή.
Απ’ ότι ξέρουμε η σημερινή μελέτη έγινε με ανάθεση σε έναν μελετητή, ο οποίος και σχεδίασε ό,τι αυτός έκρινε και αυτό άκριτα υλοποιήθηκε. Ο μελετητής φέρει λοιπόν και αυτός ευθύνη, διότι ανέλαβε ένα τέτοιο βάρος μόνος του και επιπλέον ανώνυμα. Ό,τι έγινε, έγινε πρόχειρα, έξω από τη λογική ενός σύγχρονου αστικού σχεδιασμού, στα πλαίσια της εφαρμογής της αρχιτεκτονικής ποιότητας και λιτότητας (παρτέρια), χωρίς να δεσμεύουμε αλόγιστα το χώρο, αφήνοντας ελεύθερες επιφάνειες.
Όμως για να μπορέσει ο Υπαίθριος Δημόσιος Χώρος να αποκτήσει τη σημασία του, την αρχιτεκτονική του οντότητα και την αυτοτέλειά του, πρέπει να πάψει να είναι υποχείριο της λογικής κάθε κρατικής υπηρεσίας. Πρέπει να σταματήσει το κακό.
Γι’ αυτό καλούμε πρώτα απ’ όλα τους υπεύθυνους να απολογηθούν για την ασχήμια που αφήνουν πίσω τους και να προτείνουν οι ίδιοι αυτό που επιθυμούμε όλοι, «ΤΟ ΞΗΛΩΜΑ ΤΩΝ ΠΑΡΤΕΡΙΩΝ» και έπειτα τους πολίτες να αντιδράσουν. Να διεκδικήσουν τους όμορφους, υπαίθριους χώρους που λείπουν από την πόλη και μαζί μ’ αυτούς την ποιότητα ζωής μας.
Έτσι αρχής γενομένης από το λιμάνι και την παραλία, να αναδείξουμε έναν έναν τους δημόσιους υπαίθριους χώρους και τα προβλήματά τους, μέχρι επιτέλους η Δημοτική Αρχή να νοιαστεί και να ασχοληθεί σοβαρά και προπάντων σωστά μ’ αυτούς, διαβουλευόμενη με τους κατοίκους της πόλης, αλλά και χρησιμοποιώντας τους έμπειρους αρχιτέκτονες ή πολεοδόμους, ώστε ο σχεδιασμός να γίνει καλύτερος. Ώστε τον τελικό λόγο να μην τον έχουν οι εργοδότες ή οι εργολάβοι.
Και το σπουδαιότερο: Ο Δήμος πρέπει να επιχειρήσει να αποκτήσει τη διαχείριση του θαλάσσιου μετώπου. Μέχρι να γίνει όμως αυτό, να διεκδικήσει να έχει λόγο σε οτιδήποτε σχεδιάζεται και αφορά την περιοχή αυτή από τον Ο.Λ.Κ.
18-11-2009


