Οι Καβαλιώτες δεν ξέχασαν την αγωνίστρια της Αριστεράς και του καπνεργατικού κινήματος Μαρία Διπλού και το απέδειξαν χθες γεμίζοντας ασφυκτικά στο Στέκι της “Νέας Πόλης”. Εκεί έλαβε χώρα η εκδήλωση – αφιέρωμα με τίτλο “Μνήμη Μαρίας Διπλού: Το καπνεργατικό κίνημα και η κόκκινη Καβάλα” με κύριους ομιλητές τον ιστορικό Νίκο Καραγιαννακίδη και τον ερευνητή Νίκο Καλιτζόγλου.
Ο κ. Καλιτζόγλου ανέλαβε να παρουσιάσει την πρώτη περίοδο της ζωής της Μαρίας Φραντζή – Διπλού, από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι και πριν το ξεκίνημα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ ο κ. Καραγιαννακίδης παίρνοντας τη σκυτάλη συνέχισε με τα της Κατοχής, του Εμφυλίου, της Δικτατορίας και της Μεταπολίτευσης.
Θα λέγαμε πως η πλούσια πολιτική και συνδικαλιστική δράση της Μαρίας Διπλού, αλλά και του συζύγου της Μανόλη, έδωσε την ευκαιρία στους ομιλητές να σκιαγραφήσουν με τρόπο που συγκίνησε το κοινό (χαρακτηριστικό είναι ότι κάποια στιγμή ο γιος της Μαρίας Διπλού Παύλος, βγήκε από το χώρο φανερά φορτισμένος συγκινησιακά), μια συγκλονιστική, πολύ αλλιώτικη από τη δική μας εποχή, χρησιμοποιώντας άλλοτε ως κύριο σημείο αναφοράς την πορεία της Διπλού και άλλοτε τα γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία του τόπου μας με πληγές οι οποίες παρά το πέρασμα του χρόνου πονούν ακόμη…
Η Μαρία Διπλού έδρασε σε εποχές άστατες όπου δεν υπήρχε η σημερινή πολυτέλεια κριτικής εκ του ασφαλούς που λίγο ή πολύ απολαμβάνουμε όλοι μας. Παιδί ακόμη βίωσε τον ξεριζωμό από τη μάνα γη της Περάμου της Μικράς Ασίας και βρέθηκε στην Καβάλα, όπου άρχισε να δουλεύει στο λιμάνι και στα καπνεργοστάσια της πόλης. Εκεί μπολιάστηκε με τις ιδέες της Αριστεράς σε μια εποχή όπου η Καβάλα, όχι άδικα, χαρακτηριζόταν “κόκκινη πόλη”.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η σκληρή βουλγαρική κατοχή δεν θα μπορούσε να την αφήσει ασυγκίνητη και έτσι εντάχθηκε στην αριστερή αντιστασιακή οργάνωση της ΕΠΟΝ (Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων).
Μετά το τέλος του πολέμου, το 1947 συλλαμβάνεται από χέρια ελληνικά και κατηγορείται ως “ληστοτρόφος” (δηλαδή συνεργάτιδα των ανταρτών) και καταδικάζεται σε θάνατο από στρατοδικείο. Τελικά η απόφαση δεν υλοποιείται με μόνη εξαίρεση την περίπτωση του Στέφανου Νικολαϊδη, ο οποίος και εκτελείται.
Μετά το τέλος του Εμφυλίου, η Διπλού βιώνει την παρακμή της καπνεργασίας και καπνεμπορίας, αφού τα αμερικάνικα τσιγάρα παίρνουν τεράστιο κομμάτι της αγοράς εκτοπίζοντας τα ελληνικά. Δραστηριοποιείται σε συνδικαλιστικό επίπεδο ως καπνεργάτρια, αλλά και πολιτικά με αποτέλεσμα το 1959 να γίνει μέλος του δημοτικού συμβουλίου σε εποχές που γυναίκες και πολιτική δεν συμβάδιζαν. Μάλιστα το 1961 κατεβαίνει υποψήφια βουλευτής νομού Καβάλας, ενώ το 1964 εκλέγεται και πάλι δημοτική σύμβουλος επί της “κόκκινης δημαρχίας” του Κώστα Τσολάκη (ο Μανόλης Διπλός ήταν τότε αναπληρωτής δήμαρχος Καβάλας).
Μετά το πραξικόπημα του 1967 εξορίζεται στη Γυάρο και αποφυλακίζεται μόνον έπειτα από πολύ έντονες πιέσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων καθώς ήταν μητέρα δυο παιδιών. Στη μεταπολίτευση ο Καβαλιώτικος λαός την τιμά και πάλι με την ψήφο του εκλέγοντας την δημοτική σύμβουλο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της τα πέρασε στην Καλαμάτα, όπου και πέθανε στις 10 Γενάρη του 2008.
Όλα τα παραπάνω (στην πραγματικότητα ήταν πολύ περισσότερα αλλά δεν είναι δυνατό να μεταφερθούν εδώ παρά μόνον αποσπασματικά) έγιναν πιο κατανοητά για το κοινό και χάρη στη χρήση αρχειακού υλικού ήχου και εικόνας, αλλά και μέσα από διηγήσεις προσωπικών βιωμάτων των Νίκου Καϊρέτη και Στέργιου Καζάκου.
